Waarom bepaalt de resolutie welke videokaart je nodig hebt?

De resolutie van je scherm bepaalt hoeveel pixels de videokaart voor elk beeld moet berekenen. Een 1080p-scherm (1920 x 1080) heeft ongeveer 2,1 miljoen pixels, 1440p (2560 x 1440) ongeveer 3,7 miljoen en 4K (3840 x 2160) ongeveer 8,3 miljoen. Dat zie je terug in de framerate: NVIDIA schrijft dat je met een RTX 5060 op 2560 x 1440 lagere framerates haalt dan op 1920 x 1080.

1080p, 1440p en 4K op dezelfde schaal. Het 4K-vlak bevat precies vier keer zoveel pixels als het 1080p-vlak.
ResolutieAantal pixelsTegenover 1080p
1080p (Full HD)1920 x 1080 = 2.073.6001 keer
1440p (QHD)2560 x 1440 = 3.686.400ongeveer 1,78 keer
4K (UHD)3840 x 2160 = 8.294.4004 keer

Begin daarom bij je scherm, niet bij de videokaart. NVIDIA raadt aan om altijd op de eigen (native) resolutie van je monitor te spelen. Speel je op 1080p op een 1440p-scherm, dan schaalt het scherm het beeld op, en dat kan op sommige monitoren minder scherp ogen.

Welke videokaart past bij 1080p, 1440p en 4K volgens NVIDIA, AMD en Intel?

Op hun productpagina’s en in hun gidsen (stand november 2026) koppelen twee fabrikanten in een eigen zin een kaart aan een resolutie. NVIDIA schrijft dat de GeForce RTX 5060 goed is voor 1080p-gaming met hoge framerates. Intel zegt dat de Arc B-serie (Arc B580 en Arc B570) gebouwd is voor 1440p, met veel nieuwe games op 60 beelden per seconde of meer. Op de Radeon-pagina’s van AMD staat zo’n zin niet, en voor 4K staat hij bij geen van de drie.

ResolutiePixelsWat de fabrikant zelf zegt (november 2026)
1080p2,1 miljoenNVIDIA: met de RTX 5060 zit je op 1920 x 1080 goed
1440p3,7 miljoenIntel: Arc B-serie “Built for 1440p gaming”; NVIDIA: kies bij 2560 x 1440 of hoger een snellere RTX 50-kaart dan de 5060
4K8,3 miljoenop de fabrikantpagina’s geen eigen zin die een kaart aan 4K koppelt

Op 1440p spelen met een RTX 5060 kan volgens NVIDIA wel, maar dan met lagere framerates. Intel zet bij de 1440p-uitspraak dat de prestaties afhangen van gebruik en configuratie.

Dit zijn de desktopkaarten die de fabrikanten op hun eigen site tonen (stand november 2026):

  • NVIDIA GeForce RTX 50: RTX 5090, RTX 5080, RTX 5070 Ti, RTX 5070, RTX 5060 Ti, RTX 5060 en RTX 5050.
  • AMD Radeon RX 9000: RX 9070 XT, RX 9070, RX 9070 GRE, RX 9060 XT (16GB) en RX 9060.
  • Intel Arc B-serie: Arc B580 en Arc B570.

NVIDIA en AMD tonen bij hun kaarten prestatiegrafieken die op één resolutie gemeten zijn. Dat is de testopstelling van de fabrikant, geen advies: een kaart is daarmee niet “gemaakt voor” die resolutie. Ook de regel “4K at 480Hz” bij elke RTX 50-kaart gaat over wat de aansluiting kan uitsturen, niet over de resolutie waarop een spel soepel loopt.

Voor alle andere kaarten bepaal je het zelf, in deze volgorde:

  1. Noteer de resolutie en de verversingssnelheid van je scherm.
  2. Lees de systeemeisen van de games die je het meest speelt.
  3. Vergelijk het videogeheugen van de kaart met die eisen.
  4. Kijk of je games upscaling gebruiken (DLSS, FSR of XeSS).

Hoeveel videogeheugen (VRAM) heb je nodig?

Op hun kaartpagina’s noemen NVIDIA, AMD en Intel geen vast aantal gigabyte videogeheugen per resolutie. Wel staat bij elke kaart hoeveel VRAM erop zit: stand november 2026 van 8 GB (onder meer RTX 5060, RTX 5050 en RX 9060) tot 32 GB (RTX 5090). Hoeveel videogeheugen jouw games vragen, lees je in de systeemeisen van die games.

FabrikantKaartVideogeheugen
NVIDIARTX 509032 GB GDDR7
NVIDIARTX 508016 GB GDDR7
NVIDIARTX 5070 Ti16 GB GDDR7
NVIDIARTX 507012 GB GDDR7
NVIDIARTX 5060 Ti16 GB of 8 GB GDDR7
NVIDIARTX 50608 GB GDDR7
NVIDIARTX 50508 GB GDDR6
AMDRX 9070 XT16 GB GDDR6
AMDRX 907016 GB GDDR6
AMDRX 9070 GRE12 GB GDDR6
AMDRX 9060 XT16 GB GDDR6
AMDRX 90608 GB GDDR6
IntelArc B58012 GB GDDR6
IntelArc B57010 GB GDDR6

De RTX 5060 Ti bestaat volgens NVIDIA met 16 GB en met 8 GB. Kijk bij zo’n kaart dus naar de variant, niet alleen naar de naam.

Telt de verversingssnelheid ook mee?

Ja. De verversingssnelheid is hoe vaak per seconde het scherm een nieuw beeld toont: een 60 Hz-scherm ververst 60 keer per seconde, een 144 Hz-scherm 144 keer. Volgens Microsoft geeft een hogere verversingssnelheid bij gamen minder bewegingsonscherpte en minder tearing. Samsung waarschuwt wel: maakt je pc niet steeds genoeg beelden per seconde om de verversingssnelheid bij te houden, dan merk je mogelijk weinig verbetering. Voor 1440p op 144 Hz moet je pc dus tot 144 beelden per seconde maken, tegenover 60 bij 60 Hz.

Haalt de kaart de verversingssnelheid van je scherm niet, dan helpt VRR (variabele verversingssnelheid). Daarbij levert de pc beelden zo snel als hij kan en volgt het scherm dat tempo. Dat vermindert of voorkomt haperen en tearing.

Hoe je 144 Hz en VRR aanzet, staat bij je game-pc aansluiten op een monitor of tv.

Welke processor en hoeveel werkgeheugen heb je nodig?

Intel adviseert voor moderne games minstens 16 GB werkgeheugen (RAM), en meer als je tegelijk je spel streamt of zwaar modt. Bij de processor kies je tussen twee platforms: AMD Ryzen op een moederbord met socket AM5, of Intel Core Ultra op een moederbord met een Intel 800-serie-chipset. Beide gebruiken DDR5-geheugen met twee geheugenkanalen (dual channel).

AMD. Op AM5-moederborden werken volgens AMD de Ryzen 9000-, 8000- en 7000-serie. Alle AM5-borden passen bij alle AM5-processors; op een bord met een 600-serie-chipset kan voor een Ryzen 8000 of 9000 een BIOS-update nodig zijn. AMD koppelt zijn 3D V-Cache aan sneller gamen, bijvoorbeeld bij de Ryzen 7 9800X3D (8 kernen, 96 MB L3-cache).

Intel. Intels nieuwste desktop-gamingprocessors zijn volgens Intel de Core Ultra 200S Plus-serie, zoals de Core Ultra 7 270K Plus en de Core Ultra 5 250K Plus. De 270K Plus gebruikt socket FCLGA1851 en DDR5 tot 7200 MT/s.

Bij het werkgeheugen geeft Intel nog drie punten mee:

  • Geheugen dat sneller is dan je systeem aankan, draait op de snelheid van het systeem.
  • Snel geheugen loopt op een lagere standaardsnelheid tot je het profiel aanzet: XMP bij Intel, EXPO bij AMD. Intel waarschuwt dat overklokken de productgarantie kan laten vervallen.
  • Meng geen geheugenkits van verschillende fabrikanten, ook niet bij dezelfde opgegeven snelheid.

Hoe je processor, videokaart en voeding op elkaar afstemt, lees je bij waar je op let bij een game-pc.

Helpt upscaling (DLSS, FSR, XeSS) bij 4K?

Upscaling kan helpen bij hoge resoluties zoals 4K: de videokaart rekent het beeld in een lagere resolutie en de techniek maakt daar met AI een scherp beeld in hogere resolutie van, voor een hogere framerate. NVIDIA heeft daarvoor DLSS Super Resolution, AMD FSR Upscaling en Intel XeSS Super Resolution. NVIDIA meet zijn eigen 4K-grafieken van de RTX 5090 en RTX 5080 met DLSS aan.

Naast upscaling bestaat frame generation, die extra beelden tussen de berekende beelden zet: DLSS Multi Frame Generation op de RTX 50-serie maakt er tot vijf per berekend beeld, XeSS Multi-Frame Generation tot 3 tussen twee berekende beelden, en AMD heeft FSR Frame Generation. Vergelijk je framerates, kijk dan of frame generation aan stond.

Upscaling in een spel is iets anders dan op een lagere resolutie spelen en het scherm laten opschalen. Dat laatste kan volgens NVIDIA minder scherp ogen.

Wat is het verschil tussen 1440p en 4K?

4K (3840 x 2160) heeft 2,25 keer zoveel pixels als 1440p (2560 x 1440): ongeveer 8,3 miljoen tegenover 3,7 miljoen. Op een scherm van dezelfde grootte zitten bij 4K dus meer pixels op hetzelfde oppervlak, maar de videokaart moet per beeld ook ruim twee keer zoveel pixels berekenen. Samsung noemt 1440p (QHD) vaak de “sweet spot” tussen 1080p en 4K, en een populaire keuze voor gamers.

Is 1440p goed? Voor veel gamers wel: Intel bouwt de Arc B-serie voor 1440p, en NVIDIA raadt bij een 1440p-scherm een snellere RTX 50-kaart aan dan de RTX 5060. Voor 4K staat zo’n eigen advies op geen van de fabrikantpagina’s. Daar kijk je dus extra goed naar de systeemeisen van je games, het videogeheugen en upscaling.

Wil je 4K op een hoge verversingssnelheid, dan moeten ook de poort en de kabel dat aankunnen. Dat lees je bij je game-pc aansluiten op een monitor of tv.